Αρχαία Ελληνική Μουσική (1500 π.Χ. - 4^ο αιώνα μ.Χ.)

Η Μουσική στην Αρχαία Ελλάδα χωρίζεται στις εξής χρονικά περιόδους: Μυθική(1500π.Χ.-1000π.Χ.), Ομηρική(1000π.Χ.-700π.Χ.), Λυρική(700π.Χ.-500π.Χ.), Κλασσική(500π.Χ.- 450π.Χ.) και η Παρακμή (450π.Χ. - 4o αιώνα μ.Χ.)

            Από την αρχαία ελληνική μουσική δε διασώθηκαν μέχρι σήμερα παρά ελάχιστα γραπτά μουσικά αποσπάσματα. Στην Αρχαία Ελλάδα η Μουσική ήταν απόλυτα συνυφασμένη με την καθημερινότητα όλων των ανθρώπων, και σαν μια σύνθετη καλλιτεχνική και πνευματική έκφραση είχε ιδιαίτερη θέση σε όλες τις εκδηλώσεις της προσωπικής και της κοινωνικής ζωής. Η Μουσική έπαιζε πρωταγωνιστικό ρόλο στις δύο μεγάλες Εορτές της πόλης, τα Μεγάλα Παναθήναια και τα Μεγάλα Διονύσια (Η μουσική είναι άμεσα συνδεδεμένη με τη θρησκευτική λατρεία). Στο πλαίσιο των μεγάλων αυτών εορτών όχι μόνο γίνονταν μεγάλοι διαγωνισμοί αλλά αναπτύχθηκαν και τα σημαντικότερα μουσικά και ποιητικά είδη της εποχής με αποκορύφωμα βέβαια το Αρχαίο Δράμα.

            Αν και η Μουσική είχε κατεξοχήν εορταστικό χαρακτήρα στο πλαίσιο τόσο των δημόσιων όσο και των ιδιωτικών εορτών, καίριος ήταν ο ρόλος της στις θλιβερές στιγμές της ζωής και λυτρωτική η ένταξή της στις καθημερινές σκληρές ώρες του μόχθου. Στις στιγμές της χαράς και του γλεντιού, στα συμπόσια και στις συγκεντρώσεις και φυσικά στους γάμους. Ήταν αλληλένδετη με όλους τους ιδιωτικούς εορτασμούς αλλά και «σύντροφος» στην καθημερινότητα. Ένας αυλητής λ.χ. συνόδευε τις γυναίκες στο ζύμωμα, τους εργάτες στον τρύγο και τον θερισμό, τους κωπηλάτες αλλά και τους στρατιώτες στην πορεία προς την μάχη. Άρρηκτα δεμένος ο Αθλητισμός με την Μουσική, όχι μόνον γιατί οι μεγάλοι αθλητικοί αγώνες είχαν και μουσικούς διαγωνισμούς, αλλά γιατί ο αθλητής τόσο στην προπόνησή του όσο και στον αγώνα χρειαζόταν τον ρυθμό του μουσικού να τον ωθεί και να τον εμψυχώνει.

            Έπλασαν τις Μούσες, που ήταν στην αρχή θεές του τραγουδιού και κατοπινά της ποίησης και των άλλων τεχνών και επιστημών. Αυτές οι θεές, εννιά τον αριθμό, ήταν κόρες του Δία και της Μνημοσύνης. Ο Πλάτωνας, ο Αριστοτέλης και άλλοι φιλόσοφοι εμβαθύνουν στην αισθητική και ψυχολογία της μουσικής και διαμορφώνουν τη θεωρία του ήθους ή ηθική θεωρία της μουσικής, που διαπραγματεύεται την επίδραση της μουσικής στη συναισθηματική και ψυχική σφαίρα του ανθρώπου.

            Το τραγούδι συνοδεύουν μουσικά όργανα, όπως ο αυλός ή η λύρα, πάντα όμως σε ταυτοφωνία, πρόκειται δηλ. για μονοφωνική μουσική. Τόσο στα αχαϊκά έπη, όσο και στη λυρική ποίηση και στη τραγωδία, ο στίχος σχηματίζει μια ενότητα μουσικής και λόγου. Η μουσική σημειογραφία είναι ιδιαίτερα πολύπλοκη και χρησιμοποιεί γράμματα του αλφάβητου σε διάφορες θέσεις.

Ως παράδειγμα, μπορείτε να ακούσετε τον Επιτάφιο του Σεικίλου από το Συγκρότημα Λύραυλος στην εξής URL διεύθυνση: http://www.lyravlos.gr/player.asp?sng=3-epitafeios-tou-seikilou.wma.

Μεσαίωνας (5^ο αιώνα μ.Χ – 1400 μ.Χ.)

Ο Μεσαίωνας χωρίζεται σε 2 περιόδους : τον Πρώιμο Μεσαίωνα (5^ο αιώνα μ.Χ. –  9^ο αιώνα μ.Χ.) και τον  Μεσαίωνα (9^ο αιώνα μ.Χ. – 1400 μ.Χ.).

Τα δύο κέντρα εξουσίας είναι η Εκκλησία και το κράτος. Οι μοναχοί είναι εκείνοι που διασώζουν την κληρονομημένη γνώση από την αρχαιότητα και την μεταδίδουν, μέσα από τα χειρόγραφά τους, στους ευρωπαίους λόγιους. Χάρη στην επιθυμία τους να μεγαλώνουν τις ακολουθίες της Εκκλησίας, η μουσική καλλιεργείται πλατιά. Η μουσική τέχνη του Μεσαίωνα παραμένει στο κύριο μέρος της θρησκευτική. Αναπτύσσεται το Γρηγοριανό μέλος (συνδέεται με το όνομα του Πάπα Γρηγόριου του Μεγάλου που άρχει από το 590 ως το 604). Είναι μονόφωνο ως προς την υφή του, στερείται τη διάσταση της αρμονίας και είναι απελευθερωμένο από τον κανονικό τονισμό.

Παράλληλα με την έντεχνη μουσική των καθεδρικών ναών ανθίζει η λαϊκή φιλολογία του τραγουδιού και του χορού. Εμφανίζονται οι αοιδοί, τροβαδούροι και τρουβέροι. Οι αοιδοί είναι περιπλανώμενοι στα παλάτια και στις πόλεις μουσικοί (ηθοποιοί τραγουδιστές). Οι τροβαδούροι ήταν οι ποιητές-μουσικοί των βασιλικών αυλών της Ευρώπης, ενώ οι τρουβέροι των βόρειων επαρχιών. Η κοσμική μουσική συνδεόταν αναπόσπαστα με τη ζωή της μεσαιωνικής αυλής.

Ως παραδείγματα, μπορείτε να ακούσετε την Γρηγοριανή μελωδία Haec dies στην εξής URL διεύθυνση :  http://www.youtube.com/watch?v=LSH77AHVE1s και Σαλταρέλο, 14^ος αιώνας:

http://www.youtube.com/watch?v=e8aQm3SoyI4.

Αναγέννηση (1450 - 1600μ.Χ.)

Στροφή από την εποχή της απεριόριστης θρησκευτικής πίστης στην εποχή του ορθολογισμού και της επιστημονικής διερεύνησης. Επανακτάται η εμπιστοσύνη των ανθρώπων στις αισθήσεις τους.

            Η μουσική εξελίσσεται προς την κατεύθυνση της σαφήνειας, της απλότητας και της ειλικρινούς αισθησιακής γοητείας. Οι μουσικοί του 16^ου αιώνα είχαν εξασφαλίσει τη στήριξη των σπουδαιότερων θεσμών της κοινωνίας τους. Ο αναγεννησιακός κόσμος αναγνώριζε και εκτιμούσε πολύ τη μουσική α καπέλα. Η πολυφωνία του βασίζεται στην αρχή της συνεχούς μίμησης. Τα μοτίβα περιφέρονται από φωνητική γραμμή σε φωνητική γραμμή. Η κοσμική μουσική διαχωρίζεται στα καθαρά φωνητικά έργα και σε εκείνα όπου οι τραγουδιστές υποστηρίζονται από οργανική συνοδεία. Αναπτύσσεται επίσης η σολιστική οργανική μουσική, ιδίως αυτή για το λάουτο και τα πληκτροφόρα όργανα. Στην αρμονία κλίνει προς τις πιο γεμάτες συγχορδίες.

            Το αναγεννησιακό μοτέτο απόκτησε θρησκευτική μορφή με απλό λατινικό κείμενο και χρησιμοποιήθηκε στη Λειτουργία και σε άλλες εκκλησιαστικές τελετές. Από την ένωση ποίησης και μουσικής θα γεννηθούν δύο σημαντικά είδη κοσμικής μουσικής: η καντσόνα και το μαδριγάλιο. Οι καντσόνες μελοποιούν την ερωτική ποίηση στις αυλές της γαλλικής Αναγέννησης. Το μαδριγάλιο ήταν ένα αριστοκρατικό είδος ποίησης και μουσικής που άνθισε στις μικρές ιταλικές αρχοντοεπαύλεις, όπου αποτελούσε την αγαπημένη ψυχαγωγία των καλλιεργημένων ερασιτεχνών.

Ως παράδειγμα, μπορείτε να ακούσετε ΖΟΣΚΕΝ: Agnus Dei στην εξής URL διεύθυνση : http://www.youtube.com/watch?v=xo6fzBpWhLA.

Μπαρόκ (1600 - 1750μ.Χ.)

Η περίοδος από το 1600 ως το 1750 ήταν εποχή περιπέτειας και αλλαγών. Φριχτή ανέχεια και σπατάλη, χλιδή, υπέροχος ιδεαλισμός και βάρβαρη καταπίεση δηλ. εποχή γεμάτη αντιθέσεις. Το Μπαρόκ είναι η εποχή της απόλυτης μοναρχίας. Η μπαρόκ όπερα, αγαπημένη ψυχαγωγία της αριστοκρατίας, επικεντρώνει τα θέματά της στους θεούς και τους ήρωες της αρχαιότητας.

            Ως προς τη μουσική υφή δεσπόζει μία μόνη μελωδία δηλαδή περνάμε από την πολυφωνία στην ομοφωνία. Το νέο ύφος ονομάζεται μονωδία, μουσική για ένα τραγουδιστή με οργανική συνοδεία. Η νίκη του μονωδιακού ύφους επιτυγχάνεται από μία ομάδα ουμανιστών αριστοκρατών που συναποτελούν την Καμεράτα και φιλοδοξούσαν να αναστήσουν τη μουσικοδραματική τέχνη της Αρχαίας Ελλάδας. Σύντομα τα μέλη της Καμεράτας συνειδητοποιούν πως το παραστατικό ύφος μπορούσε να εφαρμοστεί όχι μόνο σε ένα ποίημα αλλά και σε ένα ολόκληρο δράμα. Έτσι θα οδηγηθούν στην επινόηση της όπερας. Η όπερα είναι το δράμα που τραγουδιέται. Συνδυάζει τα μέσα της φωνητικής και της οργανικής μουσικής με την ποίηση και το θέατρο, την ηθοποιία και την παντομίμα, τη σκηνογραφία και τα κοστούμια. Στην εποχή του Μπαρόκ γεννιέται ένα νέο είδος η καντάτα. Η καντάτα είναι έργο για μονωδούς, χορωδία και εκτελεστές οργάνων, που βασίζεται σε μία ποιητική αφήγηση λυρικής ή δραματικής φύσης.

            Όσο η οργανική μουσική γνωρίζει μεγαλύτερη διάδοση, εντείνεται διαρκώς η ανάγκη να χρησιμοποιούνται όλες οι τονικότητες. Το Μπαρόκ επιθυμούσε την ενεργητική κίνηση. Είχε ανάγκη ένα σθεναρό ρυθμό που να βασίζεται στην κανονικότητα επανάληψης του τονισμού. Όσο αφορά τα μουσικά όργανα τελειοποιούν την τεχνική τους. Εμφανίζεται ένα νέο είδος οργανικής μουσικής , το κονσέρτο, που βασίζεται στην εναντίωση δυο ανόμοιων ηχητικών όγκων και η σονάτα. Η σονάτα χωρίζεται σε σονάτα δωματίου και στην εκκλησιαστική σονάτα. Μια από τις συναρπαστικότερες μορφές της μπαρόκ μουσικής είναι η φούγκα. Η φούγκα είναι αντιστικτική σύνθεση, όπου ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό θέμα διαπερνά ολόκληρη την κατασκευή εισερχόμενο στις διάφορες φωνές. 

            Η προεξάρχουσα μορφή της μπαρόκ μουσικής είναι ο Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπάχ (1685-1750). Οι διακόσιες και πλέον καντάτες που έχουν διασωθεί συνιστούν τον πυρήνα της θρησκευτικής μουσικής του Μπάχ. Το εκκλησιαστικό όργανο είναι το κύριο εκφραστικό μέσο στο οποίο διοχέτευε το ταλέντο του.

Ως παράδειγμα, μπορείτε να ακούσετε Μπάχ: Κονσέρτο για 2 βιολιά στην εξής URL διεύθυνση :

http://www.youtube.com/watch?v=R68EOgq4YxU&feature=PlayList&p=1C7D6FAF7C4691B0&index=7.

Κλασσική Εποχή (1750 - 1825μ.Χ.)

Η κλασική εποχή της μουσικής φανερώνεται στα επιτεύγματα των τεσσάρων δασκάλων της Βιενέζικης Σχολής ,του Χάυντν, του Μότσαρτ, του Μπετόβεν και του Σούμπερτ. Οι δημιουργοί αυτοί πειραματίζονται τολμηρά και ασταμάτητα με υλικά που έχουν στη διάθεσή τους ώστε να τελειοποιήσουν τη μορφή σονάτας και να εφεύρουν όλη την ποικιλία των ειδών της (σόλο και ντούο σονάτα , το τρίο, το κουαρτέτο και τη συμφωνία). Ο όρος κλασσικισμός μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο με μία σημασία του όρου «την πραγμάτωση θαυμαστής τελειότητας».

            Διακρίνεται για τις εκλεπτυσμένες, ευκολοτραγούδιστες μελωδίες της. Η αρμονία είναι διαυγής και διατονική. Η σύμπλεξη του ρυθμού με τη μελωδία και την αρμονία δημιουργούν μουσικές κατασκευές που ευχαριστούν το αυτί χωρίς να το μπερδεύουν. Καθιερώνεται η τονικότητα, γίνονται μεταβάσεις σε αντιθετικές τονικότητες και επαναφέρεται στην επιστροφή η κύρια τονικότητα. Η κλασσική περίοδος είναι η χρυσή εποχή της μουσικής δωματίου (προσφέρεται για εκτέλεση σε μικρό χώρο).

Ο Μότσαρτ συνθέτει σε ηλικία 5 ετών και σε ηλικία δεκατριών ετών έχει ήδη συνθέσει σονάτες, κονσέρτα, συμφωνίες, θρησκευτικά έργα και αρκετές όπερες. Διακρίνεται για τον ανεξάντλητο πλούτο των μελωδικών του ιδεών. Οι μελωδίες του είναι απλές, κομψές και τραγουδίσιμες. Εμποτίζει τις οργανικές συνθέσεις του με δραματικότητα και μεταβαλλόμενες διαθέσεις. Η πλούσια σε χρώματα ενορχήστρωσή του είναι αξιοσημείωτη για τη διαύγειά της, για την ελευθερία της πολυμερούς γραφής και την προσεχτική συνύφανση των οργανικών φωνών. Κύρια έργα του 40 συμφωνίες,32 κονσέρτα,6 όπερες,18 λειτουργίες, 23 κουαρτέτα εγχόρδων(μουσική δωματίου), 17 σονάτες και κοσμική φωνητική μουσική. Στη μουσική του Μότσαρτ το υποκειμενικό συναίσθημα εξυψώνεται στο επίπεδο του οικουμενικού. Είναι ίσως ο απόλυτα μουσικός συνθέτης που έζησε ποτέ.

Ο Μπετόβεν είναι ο μέγας αρχιτέκτονας της μουσικής. Το έργο του χωρίζεται σε 3 περιόδους: Η πρώτη αντανακλά τα στοιχεία που κληρονομεί από τους Χάυντν και Μότσαρτ. Στη μεσαία περίοδο εμφανίζονται ισχυρές χρωματικές αντιθέσεις, εκρηκτικοί τονισμοί και μεγαλύτερα μέρη. Στην τρίτη περίοδο ανακαλύπτει δρόμους σε περισσότερο χρωματικές αρμονίες και καλλιεργεί μία λιτή γλώσσα. Τα κύρια έργα του είναι 9 συμφωνίες,7 κονσέρτα, μουσική δωματίου, 32 σονάτες, 1 όπερα, χορωδιακή μουσική και τραγούδια.   

Ως παραδείγματα, μπορείτε να ακούσετε Μότσαρτ: Οι γάμοι του φίγκαρο στην εξής URL διεύθυνση : http://www.youtube.com/watch?v=8OZCyp-LcGw  και Μπετόβεν, 5^η συμφωνία: http://www.youtube.com/watch?v=ivvn04Zdxt4&feature=PlayList&p=12FD992F992606AA&index=0&playnext=1.

Ρομαντική Εποχή (1890 - 1915μ.Χ.)

Η Βιομηχανική Επανάσταση θα φέρει μαζί της καινούρια όργανα που επηρεάζουν τον ήχο της ρομαντικής μουσικής, όπως η τούμπα και το σαξόφωνο. Με τη μεταφορά της μουσικής από το παλάτι και την εκκλησία στη δημόσια αίθουσα συναυλιών οι ορχήστρες αυξάνονται σε μέγεθος και αποδοτικότητα. Οι ρομαντικές μελωδίες μπορούν εύκολα να τραγουδηθούν και οι μουσικοί προσπαθούν να «εξάγουν» το τραγούδι μέσα από τα όργανά τους. Η ρομαντική μελωδία απελευθερώνει ένα λυρισμό που την κάνει να συγκινεί άμεσα, όπως φαίνεται από τη διαρκή δημοτικότητα των μελωδιών του Σούμπερτ, του Σοπέν, του Βέρντι κ.α. Η ρομαντική μουσική σαγηνεύει ένα πλατύτερο ακροατήριο και επιδιώκει μία αρμονία εξαιρετικά συναισθηματική και εκφραστική. Οι συνθέτες διευρύνουν σταδιακά τις οργανικές μορφές που κληρονόμησαν από τον δέκατο όγδοο αιώνα. Αναγεννούν στα έργα τους με αξιοσημείωτο τρόπο τη συγκινισιακή ατμόσφαιρα που περιστοιχίζει την ποίηση και την ζωγραφική του δέκατου ένατου αιώνα. Η μουσική τους είναι συνδεδεμένη με όνειρα και πάθη, με βαθείς διαλογισμούς πάνω στη ζωή και το θάνατο, τον ανθρώπινο προορισμό, το θεό και τη φύση, την υπερηφάνεια για την πατρίδα, τον πόθο για την ελευθερία, τους πολιτικούς αγώνες της εποχής και τον τελικό θρίαμβο του καλού ενάντια στο κακό.

Ως παράδειγμα, μπορείτε να ακούσετε Σοπέν, τη Φαντασία στην εξής URL διεύθυνση :

http://www.youtube.com/watch?v=5pKtjiDFNDA&feature=SeriesPlayList&p=E04E88A5E2EFB31C.

Ιμπρεσιονισμός (1862 – 1918 μ.Χ., 1875 – 1937 μ.Χ.)

            Ο Ιμπρεσιονισμός αναφέρεται στην περίοδο 1862-1918 και ο μεταϊμπρεσιονισμός την περίοδο 1875-1937. Οι συνθέτες κατά τον ιμπρεσιονισμό έλκονται από τους εκκλησιαστικούς τρόπους του Μεσαίωνα, που προσδίδουν μια αρχαϊκή χροιά στη μουσική τους. Ανακαλύπτουν ένα νέο κόσμο ήχων : ρυθμούς, κλίμακες και χρώματα τα οποία προσφέρουν μία μαγευτική αντίθεση στις παραδοσιακές μορφές της δυτικής μουσικής. Οι καιροί είναι ώριμοι για περισσότερο λεπτές αρμονικές σχέσεις. Με την ιμπρεσιονιστική μουσική συνδέεται η παράλληλη κίνηση των συγχορδιών δηλ. οι φωνές κάποιας αρχικής συγχορδίας «ολισθαίνουν» προς την ίδια κατεύθυνση (παράλληλα) για να σχηματίσουν μία νέα συγχορδία υψηλότερα ή χαμηλότερα από την πρώτη. Φευγαλέες αρμονίες που απαιτούν διακριτικά ηχοχρώματα δημιουργούν ονειρικές εντυπώσεις. Οι ιμπρεσιονιστές απομακρύνονται από τη συμφωνία και το κονσέρτο και προτιμούν τις μικρές φόρμες των οποίων οι τίτλοι υπαινίσσονται βαθιά λυρική διάθεση. Κυριότερος εκπρόσωπος του ιμπρεσιονισμού είναι ο Γάλλος συνθέτης Κλώντ Ντεμπυσύ. Μερικά από τα έργα του: Απόγευμα ενός Φαύνου, Σύννεφα, Εορτές, Σειρήνες, Θάλασσα, Σεληνόφως, Εσπέρα στη Γρανάδα, Αντανακλάσεις στο Νερό και Βυθισμένος Καθεδρικός.

Ο Μωρίς Ραβέλ (1875-1937) ήταν ένας μεταϊμπρεσιονιστής. Η τέχνη του εκτυλίσσεται ανάμεσα στα ρεύματα του ιμπρεσιονισμού και του νεοκλασικισμού. Οι ρυθμοί του είναι περισσότερο κοφτεροί χωρίς να στερούνται την κίνηση και οι μελωδίες του πλατύτερες. Υποστηρίζει ένα ιδεώδες ηχητικής ομορφιάς στο οποίο ενσαρκώνεται η ευαισθησία, η κομψότητα και το πνεύμα της γαλλικής τέχνης.

Ως παραδείγματα, μπορείτε να ακούσετε Ντεμπυσύ, Aπόγευμα ενός Φαύνου στην εξής URL διεύθυνση: http://www.youtube.com/watch?v=9_7loz-HWUM και Ραβέλ, Το Μπολερό: http://www.youtube.com/watch?v=3-4J5j74VPw.

Εξπρεσιονισμός (1920 – 1945μ.Χ.)

Ο εξπρεσιονισμός είναι η γερμανική απάντηση στο γαλλικό ιμπρεσιονισμό. Η μουσική γλώσσα του εξπρεσιονισμού ευνοεί μια υπερεκφραστική αρμονική διάλεκτο διασυνδεδεμένη με τα υπέρμετρα πλατιά άλματα στη μελωδία και τη χρήση των οργάνων στις ακραίες ηχητικές περιοχές τους. Την περίοδο αυτή αναπτύσσεται ο δωδεκαφθογγισμός και ο σειραϊσμός. Δημιουργός του δωδεκαφθογγικού συστήματος είναι ο Άρνολντ Σαίνμπεργκ , ο οποίος υποστήριξε την κατάργηση της τονικής με την ισότιμη χρήση των δώδεκα φθόγγων. Η ατονική μουσική κινείται στο μέγιστο βαθμό έντασης χωρίς περιοχές χαλάρωσης. Οι συνθέτες του εικοστού αιώνα αποδεσμεύουν τη διαφωνία(παροδική διατάραξη) από την υποχρέωσή της να λύνεται στη συμφωνία. Μαθητές του Σαίνμπεργκ είναι ο Άλμπαν Μπεργκ και ο Άντον Βέμπερν. Ο Βέμπερν επεκτείνει τη δωδεκάφθογγικη τεχνική και συμπεριλαμβάνει τα ηχοχρώματα και τους ρυθμούς. Με αυτό τον τρόπο κατευθύνεται προς τον απόλυτο έλεγχο του ηχητικού υλικού, με άλλα λόγια στον ολικό σειραϊσμό.

Ως παραδείγματα μπορείτε να ακούσετε Σαίνμπεργκ, τον Επιζήσαντα από τη Βαρσοβία http://www.youtube.com/watch?v=I1dBTn007DI&feature=related και Βέμπερν, τη Συμφωνία Έργο 21 στην διεύθυνση:    http://www.youtube.com/watch?v=I8nseOWRwvw&feature=related.

Μοντερνισμός (1945 – 1970μ.Χ.) - Μεταμοντερνισμός(1970 και έπειτα)

Οι συνθέτες που ασπάζονται τον ολικό σειραϊσμό όπως οι Πιέρ Μπουλέζ και Καρλχάιντς Στοκχάουζεν θα εξωθήσουν στα απώτατα όρια κάποιους από τους νέους τρόπους ακρόασης και πειραματισμού με τη μουσική.

Η μόνη εξαιρετικά σημαντική μουσική εξέλιξη τις δεκαετίες 1950-60 και 1960-70 είναι η εμφάνιση και η ανάπτυξη της ηλεκτρονικής μουσικής. Η ανάπτυξη της ηλεκτρονικής μουσικής διαδραματίζεται σε τρία στάδια. Το πρώτο στάδιο χαρακτηρίζεται από την ηχογράφηση σε μαγνητοταινία. Την περίοδο αυτή, πειραματίζεται ο Πιέρ Σεφέρ με τη συγκεκριμένη μουσική. Μουσική που κατασκευάζεται από φυσικούς ήχους και ηχητικά εφέ την οποία ηχογραφούν και κατόπιν επεξεργάζονται ηλεκτρονικά. Το δεύτερο στάδιο είναι η ανάπτυξη των συνθετήτων. Είναι συσκευές που αποτελούνται από ηχογεννήτριες, διαμορφωτές και σύστημα μονάδας ελέγχου. Το τρίτο στάδιο εμπλέκει τη χρήση ενός ηλεκτρονικού υπολογιστή στο ρόλο μιας γεννήτριας ήχων. Ο συνθέτης χρησιμοποιώντας ειδικό πρόγραμμα, καταγράφει μια ακολουθία αριθμών που παριστούν τον επιθυμητό ήχο, τη μεταβιβάζει στο μετατροπέα (από ψηφιακό σε αναλογικό) και το παίζει.

            Ενώ στον μοντερνισμό παρουσιάζονται έργα πρωτοπορίας με έντονη εγκεφαλικότητα στον μεταμοντερνισμό η μουσική απαγκιστρώνεται από τις θεμελιώδεις αρχές και δίδεται έμφαση σε αντιορθολογικά στοιχεία. Εμφανίζεται η αλεατορική μουσική δηλ. εισάγεται το στοιχείο του τυχαίου στην μουσική με κύριο εκπροσωπό της, τον Τζων Κέητζ με το χαρακτηριστικό του έργο 4’33’’. Η μεταμοντέρνα μουσική συνδυάζει χαρακτηριστικά διαφορετικών τεχνοτροπιών, αυτοσχέδια μεταποίηση έτοιμου υλικού, πολυκάναλες ηχογραφήσεις, πολύπλοκες τεχνικές μίξης και τα κυρίαρχα στοιχεία είναι θόρυβοι, ομιλίες. Για την κλασσική μουσική μεταμοντέρνο στυλ είναι ο μινιμαλισμός κατά την δεκαετία 1970-80. Απογύμνωση των συνθέσεων στα απολύτως ουσιώδη στοιχεία, απλοποίηση της μουσικής γλώσσας. Χαρακτηριστικό της μινιμαλίστικης μουσικής είναι η επανάληψη των μελωδικών, ρυθμικών και αρμονικών σχημάτων με πολύ λίγες παραλλαγές. Ο διασημότερος των μινιμαλιστών είναι ο Φίλιπ Γκλάς με χαρακτηριστικό έργο του Einstein on the Beach.

Ως παραδείγματα μπορείτε να ακούσετε Στοκχάουζεν, Ομάδες : http://www.youtube.com/watch?v=MsX1UMednjg , Κείτζ, 4’33’’ : http://www.youtube.com/watch?v=HypmW4Yd7SY και Φίλιπ Γκλάς, Einstein on the Beach στην διεύθυνση: http://www.youtube.com/watch?v=NxmTdNYDHjY.

Συντάκτης: Βαρδαλάχου Ευαγγελία